Ze komen elkaar tegen op feestjes en culturele festivals, die ze vaak ook samen organiseren: de meeste bewoners van De Warren kennen elkaar al voordat het woonavontuur begint. Ze beleven mooie zomers in Portugal, waar ze een permacultuur-boerderij opzetten. Terug In Nederland ervaren ze gemis naar dat groepsgevoel en de manier van samenleven. De behoefte om voor vast met elkaar samen te wonen in een groep wordt sterker en ze besluiten hun droom waar te maken. De Warren, wat Engels is voor Konijnenburcht, is een minidorp binnen de stad Amsterdam, dat in de uitvoering heel dichtbij de oorspronkelijke droom is gebleven.
De stad van de toekomt
Wooncoöperatie De Warren, dat de eerste zelf-bouwcoöperatie van Nederland, noemt zichzelf ook wel de stad van de toekomst. Een sociale en betaalbare plek, waar mensen samenleven en omkijken naar elkaar. Een concept wat we in Groningen noaberschap noemen. Het is dan ook niet voor niks dat De Warren wordt gezien als een klein en open dorp, waar de voorzieningen in het gebouw niet alleen voor de bewoners zijn, maar ook voor de buurt. Door het organiseren van (culturele) evenementen en activiteiten, halen ze de buurt naar binnen. Tegelijkertijd zetten bewoners zich in voor de buurt en de maatschappij door duurzaam te ondernemen, activiteiten te organiseren en vrijwilligerswerk te doen. Van elke bewoner in De Warren wordt gevraagd om drie uur per week in de gemeenschap te stoppen. Je bepaalt zelf op welke manier dat is: werken in de tuin, klussen doen of activiteiten organiseren.
De woningen in het gebouw
Van starters tot gezinnen met kinderen, voor iedereen is plek in de Wooncoöperatie in de sociale huur en middenhuur. Er zijn in totaal 36 woningen, verdeeld over 6 verschillende types.
- 12 studio’s van 20 m2
- 4 eenpersoons starterswoningen van 35 m2
- 4 tweepersoons starterswoningen van 40m2
- 4 tweepersoons woningen van 50 m2
- 4 gezinswoningen van 60 m2
- 8 gezinswoningen van 65 m2.
De sociale huurwoningen kosten tot 710,68 euro per maand, de andere tussen dat bedrag en duizend euro. Dat er naast de gezinswoningen, ook andere types woningen zijn voor alleenstaanden en tweepersoonswoningen is het grote voordeel van bouwen in eigen beheer. Er ontstaat zo een rijker aanbod van woningen dat beter aansluit op de bestaande maatschappelijke situatie, waarin nu veel meer eenpersoonshuishoudens bestaan dan 60 jaar geleden.
30% van het gebouw is gemeenschappelijk
De woningen in De Warren zijn kleiner dan wat je doorgaans ziet bij eengezinswoningen. Daar staat tegenover dat een derde van het woongebouw van De Warren gemeenschappelijk is. De voorzieningen die je daardoor hebt zijn fantastisch. Een ruimte met flexibele werkplekken, een yoga-zaalvoetbalruimte, een gemeenschappelijke woonzaal, een stilte-ruimte, een ruimte om te maken, een speelkamer voor kinderen, een muziekstudio, een gemeenschappelijke tuin, kas en dakterras, bergingen, logeerkamers, een wasruimte, een fietsenstalling en op iedere verdieping een gemeenschappelijke woonkeuken. Het collectief heeft heel bewust een gebouw ontwikkeld dat verbindt en ontmoeting stimuleert. Daarom zitten de gezamenlijke ruimtes door het hele gebouw verspreid. Het pronkstuk is de begane grond waar de collectieve woonzaal is: als een soort houten kathedraal, waar je van beneden tot boven kunt kijken en wat het hele gebouw met elkaar verbindt. De bewoners hebben dus duidelijk gekozen voor veel gemeenschappelijkheid. Er bestaan ook wooncoöperaties waarbij die gezamenlijkheid minder stevig is neergezet.
- Duur ontwikkeltraject: +- 7 jaar
- 36 huur appartementen
- Tussen de 20 en 65 m2
- Huurprijzen tussen €710 en €1000 - 50+ bewoners
- Sociale huur en middenhuur
- Gezamenlijke voorzieningen: flexibele werkplekken, een yoga-zaalvoetbalruimte, een gemeenschappelijke woonzaal, een stilteruimte, een ruimte om te maken, een speelkamer voor kinderen, een muziekstudio, een gemeenschappelijke tuin, kas en dakterras, bergingen, logeerkamers, een wasruimte, een fietsenstalling en op iedere verdieping een gemeenschappelijke woonkeuken
Benodigde financiering: 7,4 miljoen
Zo’n 75% van de totale kosten wordt gefinancierd door de Duitse GLS Bank. Die bank heeft vanaf het begin meer begrip voor het plan van een coöperatie van huurders. Dat is niet zo gek als je bedenkt dat in Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland het bestaan van wooncoöperaties heel gewoon is. Met een lening bij het Participatiefonds Duurzame Economie Noord-Holland wordt nog eens 10% van de kosten gefinancierd. De laatste 15% wordt gefinancierd met een mengelmoes aan bronnen via crowdfunding, fondsen en het uitgeven van obligaties tegen een marktconforme rente.
Geen eigen inleg vooraf
Een van de meest gestelde vragen aan het Startpunt Wooncoöperatie is welke eigen inleg er nodig is. Dat dat niet altijd noodzakelijk is, bewijst De Warren. Doordat ze met hun crowdfundingcampagne €350.000 hebben opgehaald, is het niet nodig om aan alle leden een investering te vragen. Wel hebben bewoners een kleine lening verstrekt, wat je kunt zien als een borg die je normaal als huurder ook betaalt. Die borg krijgen bewoners terug of ze betalen een lagere huur, op het moment dat de wooncoöperatie vermogen gaat opbouwen. Dat zal na ongeveer 30 jaar zijn wanneer de hypotheek is afbetaald. Dat wordt een ‘aanspaarmodel’ genoemd.
Het voorbeeld voor andere wooncoöperaties
Hoewel het sinds 2016 mogelijk is om een wooncoöperatie op te richten dankzij de gewijzigde Woningwet, is De Warren de eerste wooncoöperatie die volgens deze wet functioneert. Het is daarmee een inspirerend voorbeeld voor vele andere wooninitiatieven dat laat zien dat bewoners dit zelf kunnen. Ze delen dan ook hun lessen met de hele wereld, Ja, ook vanuit het buitenland is er veel interesse in de manier waarom Warrenaren, zoals bewoners van De Warren zich noemen, samenleven. Op hun website delen ze de antwoorden op veelgestelde vragen; er is een documentaire gemaakt door bewoner Sam die op belangrijke internationale filmfestivals wordt vertoond; er komt een boek aan. Kortom: alles geleerde lessen worden gedeeld zodat het voor anderen een stuk makkelijker wordt om hun woondroom waar te maken.
