Met een Programma van Eisen maak je inzichtelijk hoe jullie willen dat het gezamenlijke woongebouw er straks uit gaat zien. Jullie hebben waarschijnlijk al heel veel ideeën daarover, of een plaatje in je hoofd. Beelden geven een goede indruk van wat je als groep voor ogen hebt. Het opstellen van een Programma van Eisen ook. Hoe je dat doet en waarom dat handig is, lees je nu.
Wat is een Programma van Eisen?
Een Programma van Eisen is een document waarin je de wensen van de groep voor jullie woongebouw omschrijft. Als je ooit een woning hebt gezocht, dan weet je vast wel een paar zaken te noemen die belangrijk zijn in de zoektocht naar een passende woning: het aantal vierkante meters woonoppervlakte, aantal kamers, de tuin op het zuiden, dichtbij school, supermarkt of openbaar vervoer. Voor een wooncoöperatie doe je dat ook, alleen dan gaat het niet over jouw individuele woonwensen maar over die van de groep. Je houdt niet alleen rekening met de wensen nu, maar houdt ook rekening met het gegeven dat er mensen over 50 jaar ook nog steeds in de wooncoöperatie wonen. Het is een vertaling van jullie visie, missie en kernwaarden in een lijst met wensen en uitgangspunten.
Wat staat er in een Programma van Eisen?
Wat er in ieder geval naar voren hoort te komen in een Programma van Eisen is:
- De functie van het gebouw
- Het totaal te bouwen oppervlak, verdeeld in het Bruto Vloeroppervlakte en Gebruiksoppervlakte (GBO)
- Het aantal woningen en de verschillende woningtypes uitgeschreven tot in detail
- Andere ruimtes en hun functies inclusief de gezamenlijke ruimtes en buitenruimtes zoals terras, (moes)tuin e.d.
- Wensen op het gebied van het ontwerp, kleurgebruik, materialen
- Wensen m.b.t. toegankelijkheid: gelijkvloers, rolstoelvriendelijk, bredere deuren, aanwezigheid van liften
- Parkeerplaatsen en/of ruimte voor deelmobiliteit, laadpalen, fietsenstalling
- Gewenste voorzieningen in de omgeving: supermarkt, scholen, openbaar vervoer, park- en of bos en winkels en andere voorzieningen
- Bereikbaarheid van het gebouw: welke weg(en) leiden naar het woongebouw
- Materiaalkeuze, beton, hout, baksteen, alleen hergebruikte materialen
- Energieconcept: bijvoorbeeld vloerverwarming met warmtepomp, zonnepanelen, isolatie, zonwering
- Technische installaties: (grijs)watersysteem, ventilatie, verwarming en koeling, warmteterugwinning
Een Programma van Eisen zonder locatie?
Locaties zijn schaars. Als de gemeente met een locatie komt, kan er discussie ontstaan of je wel of niet in een bepaalde wijk wilt wonen, of aan welke kant van de stad. Een Programma van Eisen helpt om scherpt te houden wat voor locatie past bij de door jullie opgeschreven wensen. Het gaat er tenslotte om of jullie woonidee gerealiseerd kan worden. Als je de wooncoöperatie gaat inschrijven op een kavel, helpt het Programma van Eisen om te beargumenteren waarom jullie voor deze kavel inschrijven (en niet voor een andere). Vervolgens bouw je het Programma van Eisen verder uit en spits je het toe op de specifieke kavel.
In gesprek met de architect
Uit onze ervaring met groepen weten we dat ze vaak al een bepaald beeld hebben van hoe het eruit moet komen te zien. Het Programma van Eisen brengt dat ‘plaatje’ over op de architect. De architect gebruikt vervolgens zijn kennis en ervaring om dat plaatje nog beter te maken en brengt misschien ook nieuwe ideeën in. Hoe het woongebouw eruit ziet, heeft naast de wensen van de groep, ook te maken met stedenbouwkundige eisen van de gemeente. Het uiteindelijke ontwerp moet aan die eisen voldoen.
Luister een Podcast over het Programma van Eisen van Cooplink